Wielu z nas sądzi, że starzenie zaczyna się wraz z pojawieniem się pierwszych zmarszczek czy siwych włosów. Tymczasem naukowcy wskazują na dwa kluczowe momenty w życiu, kiedy proces ten wyraźnie przyspiesza. O tym, jak rozpoznać pierwsze objawy starzenia i jak można je spowolnić, opowiadaw Medonecie prof. dr hab. n. med. Jakub Swadźba.
Według eksperta, starzenie organizmu to proces, który rozpoczyna się już w chwili narodzin, jednak wyraźne przyspieszenie następuje w dwóch okresach życia. Pierwszy z nich przypada na około 44. rok życia, a drugi na czas po sześćdziesiątce. W tych momentach zachodzą istotne zmiany metaboliczne i neurologiczne, które wpływają na nasze zdrowie.
W okolicach 44. roku życia dochodzi do pogorszenia metabolizmu glukozy, co zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Równocześnie zmienia się metabolizm tłuszczów, co sprzyja rozwojowi miażdżycy. Te procesy są szczególnie niebezpieczne, ponieważ prowadzą do tzw. cichych zabójców, czyli chorób sercowo-naczyniowych, takich jak udar, zawał czy niewydolność serca. Po ukończeniu 60 lat zmiany te nasilają się, a dodatkowo pojawiają się zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego, w tym pogorszenie pamięci i wzrost ryzyka chorób neurodegeneracyjnych, takich jak demencja. W tym okresie częściej diagnozowane są także nowotwory, co jest związane ze spadkiem odporności.
Jak sprawdzić, czy już się starzejemy?
Prof. Swadźba wyjaśnia w Medonecie, że wiek biologiczny można określić na podstawie składu metabolicznego ciała, analizując ilość tłuszczu, masę ciała oraz ich relację do wieku metrykalnego. Nowoczesne metody, takie jak zegary epigenetyczne, pozwalają na ocenę zmian w metylacji DNA, które odzwierciedlają aktywność genów w miarę upływu lat. Prof. Swadźba podkreśla, że na tej podstawie można precyzyjnie określić wiek biologiczny danej osoby.
Znaczenie regularnych badań i profilaktyki
Wielu pacjentów wykonuje badania profilaktyczne i uznaje, że jeśli wyniki mieszczą się w normie, nie ma powodów do niepokoju. Ekspert zwraca jednak uwagę, że nawet wyniki na granicy normy mogą być sygnałem ostrzegawczym. Jego zdaniem, istotne jest regularne monitorowanie zmian w wynikach badań, ponieważ pozwala to na wczesne wykrycie niekorzystnych trendów i wdrożenie działań profilaktycznych, zanim pojawią się objawy choroby. Prof. Swadźba wyjaśnia, że jeśli poziom cholesterolu stopniowo rośnie, choć nadal mieści się w normie, warto już wtedy wprowadzić zmiany w diecie i zwiększyć aktywność fizyczną, aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się wyników.
Medycyna zdrowowieczności — nowy kierunek w dbaniu o zdrowie
W Polsce coraz większą wagę przykłada się do rozwoju medycyny zdrowowieczności, której celem jest nie tylko leczenie chorób, ale przede wszystkim zapobieganie im i wspieranie długowieczności w dobrym zdrowiu. Prof. Swadźba zauważa, że obecnie większość lekarzy skupia się na leczeniu już istniejących schorzeń, jednak rośnie zainteresowanie profilaktyką i promowaniem zdrowego stylu życia.
Jak aktywnie spowalniać proces starzenia?
Aby zwiększyć szanse na długie życie w zdrowiu, nie wystarczy unikać chorób — konieczne jest świadome działanie na rzecz spowolnienia starzenia. Ekspert podkreśla, że kluczowa jest wiedza na temat odpowiedniej diety, okresowych postów czy stosowania suplementów. Zwraca uwagę, że choć medycyna 3.0 wciąż się rozwija i wymaga dalszych badań, już teraz dostępne są wyniki dużych projektów naukowych, które wskazują na skuteczność niektórych rozwiązań.
Przykładem są leki z grupy GLP1, takie jak semaglutyd, które początkowo stosowano w leczeniu cukrzycy, a następnie otyłości. Obecnie pojawiają się doniesienia, że ich stosowanie w niewielkich dawkach może korzystnie wpływać na metabolizm i wspierać długowieczność. Prof. Swadźba zaznacza jednak, że nie jest to jeszcze oficjalne wskazanie lekarskie, a dalsze badania są niezbędne.
Przyszłość medycyny zdrowowieczności
Ekspert przewiduje dynamiczny rozwój medycyny zdrowowieczności w najbliższych latach. Oczekuje się, że pojawią się nowe badania i leki wspierające dążenia do długiego życia w zdrowiu. Prof. Swadźba wyraża nadzieję, że coraz więcej osób będzie mogło korzystać z osiągnięć tej dziedziny, by cieszyć się dobrym zdrowiem nawet po setnych urodzinach.
źródło: medonet.pl
