Sąd orzekł, że obniżanie punktów niesamodzielności seniorom po ukończeniu 75 lat jest dyskryminacją ze względu na wiek i narusza prawo. Medonet zaznacza, że wyrok może otworzyć drogę do odzyskania pieniędzy dla setek tysięcy starszych osób w całej Polsce.
Świadczenie wspierające przysługuje osobom niepełnosprawnym i jego wysokość zależy bezpośrednio od liczby punktów niesamodzielności przyznanych przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). Od 1 marca 2026 r. obowiązują nowe stawki — za najwyższy przedział, czyli 95–100 punktów, świadczenie wynosi 52 236 zł rocznie. Po wprowadzeniu wytycznych Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w grudniu 2024 r. komisje w całym kraju zaczęły obniżać seniorom liczbę przyznawanych punktów, argumentując, że osoby po 75 latach odczuwają skutki starości niezależnie od niepełnosprawności.
Sprawę opisał na portalu Infor.pl prawnik Tomasz Król. Dotyczy niepełnosprawnej kobiety, której WZON obniżył liczbę punktów w ocenie niesamodzielności i tym samym zmniejszył wysokość miesięcznego świadczenia wspierającego. Kobieta dostaje o 791 zł miesięcznie mniej, czyli 9492 zł rocznie. Urzędnicy tłumaczyli, że osoby powyżej 75 lat odczuwałyby skutki starości nawet bez niepełnosprawności, dlatego nie mogą otrzymać pełnej kwoty świadczenia.
Sprawa babci i wnuka przed sądem
W opisywanym przypadku wnuk opiekujący się babcią usłyszał od członka komisji, że ze względu na wiek zostanie ona oceniona inaczej niż młodsze osoby niepełnosprawne. Seniorka dostała 72 punkty, co oznaczało wypłatę 792 zł miesięcznie zamiast należnych 1583 zł za 82 punkty. Dopiero po zaskarżeniu decyzji sąd orzekł, że obniżenie punktacji na podstawie wewnętrznych wytycznych, a nie przepisów prawa, jest niezasadne, i przyznał kobiecie prawo do pełnej kwoty.
Ok. 210 tys. seniorów z zaniżonymi wypłatami
Od początku przyznawania świadczenia wspierającego do połowy kwietnia 2026 r. aż 310 tys. niepełnosprawnych w wieku 75+ dostało decyzję zespołu dotyczącą punktów niesamodzielności — to 45 proc. wszystkich wydanych decyzji. Według prawnika Tomasza Króla komisje w całym kraju zaczęły obniżać seniorom liczbę przyznawanych punktów po wprowadzeniu wytycznych Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w grudniu 2024 r. Z tego powodu ok. 210 tys. spośród nich dostało niższe wypłaty. Oto jak się kształtują:
- 4353 zł — przedział: 95 — 100 pkt;
- 3562 zł — przedział: 90 — 94 pkt;
- 2375 zł — przedział: 85 — 89 pkt;
- 1583 zł — przedział: 80 — 84 pkt;
- 1188 zł — przedział 75 — 79 pkt;
- 792 zł — przedział 70 do 74 pkt.".
Tomasz Król komentuje, że to poważne kwoty, a ich obniżenie uderza w budżet każdego z dotkniętych seniorów.
Wyrok sądu wobec WZON
Sąd, rozpatrujący sprawę seniorki, zakwestionował praktykę różnicowania oceny niesamodzielności ze względu na wiek. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny — WZON zapowiada złożenie apelacji. Eksperci zwracają jednak uwagę, że argumentacja sądu jest bardzo mocna.
Osoby, które znalazły się w podobnej sytuacji, mogą dochodzić swoich praw wyłącznie na drodze sądowej. To właśnie sąd ma kompetencje do zakwestionowania decyzji zespołu i przyznania prawa do wyższych wypłat. Jeśli wyrok się uprawomocni, ok. 210 tys. seniorów będzie mogło dochodzić zwrotu zaniżonych świadczeń.
źródło: medonet.pl
