Debata o wynagrodzeniach polskich medyków powróciła za sprawą głośnych przypadków wysokich zarobków w branży i planowanych przez rząd zmian systemowych. Zestawienie międzynarodowych danych przywołane przez Medonet ujawnia jednak, że mimo wzrostów w kraju, różnica względem państw Europy Zachodniej wciąż jest odczuwalna.
Punktem odniesienia w tej dyskusji jest raport Health at a Glance 2025, przygotowany przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Dokument porównuje systemy opieki zdrowotnej oraz płace medyków w państwach rozwiniętych. Analiza pokazuje szerszy kontekst i pozwala zobaczyć, jak polskie realia wypadają na tle innych krajów.
Zarobki lekarzy w Polsce według OECD
Zgodnie z informacjami przywołanymi z raportu przez Medonet przeciętny lekarz ogólny zatrudniony na etacie otrzymywał w Polsce w 2023 r. równowartość ok. 91 tys. dol. rocznie. Specjaliści zarabiali więcej — ich roczne dochody sięgały ok. 108 tys. dol. Wartości te opierają się na przeliczniku uwzględniającym parytet siły nabywczej (PPP).
Metoda PPP, którą stosuje OECD, umożliwia realne zestawienie poziomu życia w różnych państwach, niezależnie od odmiennych cen towarów i usług. Nawet po zastosowaniu tego przelicznika, mającego niwelować różnice gospodarcze, Polska plasuje się poniżej średniej państw rozwiniętych. To pokazuje skalę wciąż istniejących dysproporcji.
Holandia i Islandia na czele zestawienia
Autorzy raportu zwracają uwagę, że pensje lekarzy w Europie są mocno zróżnicowane — różnice widać zarówno między poszczególnymi krajami, jak i między specjalizacjami czy sposobem zatrudnienia. Medycy z zachodniej części kontynentu przeciętnie otrzymują wyższe wypłaty niż ich polscy koledzy, nawet po uwzględnieniu kosztów utrzymania. Skala tych rozbieżności wpływa na mobilność zawodową w branży.
Najwyższe wynagrodzenia odnotowano w Holandii, gdzie sięgały równowartości ok. 157 tys. dol. rocznie. Tuż za nią uplasowała się Islandia z kwotą ok. 150 tys. dol., a trzecie miejsce zajęła Szwecja ze średnią 128 tys. dol. W dalszej kolejności znalazły się Hiszpania (124 tys. dol.), Finlandia (118 tys. dol.), Węgry (115 tys. dol.) oraz Słowenia (106 tys. dol.).
W pozostałych państwach uwzględnionych w analizie roczne dochody lekarzy ogólnych zatrudnionych etatowo nie sięgały pułapu 100 tys. dol. W Wielkiej Brytanii było to 99 tys. dol., w Turcji 98 tys. dol., a w Chile, Polsce i Korei Południowej — po 91 tys. dol. Kolejne pozycje zajęły: Portugalia (80 tys. dol.), Litwa (76 tys. dol.), Estonia (73 tys. dol.), Izrael i Czechy (po 70 tys. dol.), Kostaryka (67 tys. dol.), Chorwacja (62 tys. dol.), Łotwa (58 tys. dol.), Meksyk (49 tys. dol.) oraz Kolumbia (46 tys. dol.).
Polska poniżej średniej OECD
Średnia dla 21 państw zrzeszonych w OECD wyniosła 93 tys. dol. To o 2 tys. dol. więcej niż wartość odnotowana w Polsce w 2023 r. Różnica wydaje się niewielka, ale pokazuje, że krajowe wynagrodzenia wciąż nie dorównują średniej wypracowanej przez najlepiej rozwinięte gospodarki.
OECD zaznacza jednocześnie, że tego typu porównania mają swoje ograniczenia. Analizowane dane obejmują przede wszystkim lekarzy pracujących na etatach, a pomijają grupę osób zatrudnionych na kontraktach oraz prowadzących własne praktyki. W polskich warunkach to szczególnie ważne zastrzeżenie.
Krajowy model opieki zdrowotnej opiera się w znacznym stopniu na łączeniu przez lekarzy kilku miejsc pracy jednocześnie. Sprawia to, że faktyczne dochody części medyków bywają znacznie wyższe od oficjalnych średnich. Ta rozbieżność wyjaśnia, dlaczego w debacie publicznej funkcjonują równolegle dwa wizerunki — lekarza zarabiającego mniej niż jego zachodni odpowiednik oraz specjalisty osiągającego bardzo wysokie zarobki.
Kadry i finansowanie systemu ochrony zdrowia
Health at a Glance 2025 przypomina, że kwestia płac to zaledwie fragment większej całości. OECD bada bowiem cały system opieki zdrowotnej — od liczebności kadr medycznych, przez sposób finansowania, po dostępność usług dla pacjentów. Takie ujęcie pozwala ocenić kondycję ochrony zdrowia w szerszej perspektywie.
Z polskiej perspektywy istotne są dwa spostrzeżenia. Liczba lekarzy w kraju rośnie w szybkim tempie i osiąga obecnie ok. 3,9 na 1000 mieszkańców, co odpowiada średniej w państwach OECD. Mimo tego wzrostu system boryka się z trudnościami kadrowymi, wynikającymi m.in. ze starzenia się środowiska lekarskiego oraz nierównomiernego rozkładu specjalizacji.
Bez względu na te różnice OECD wskazuje na jedną wspólną prawidłowość: lekarze plasują się wśród najlepiej opłacanych profesji w każdym z rozwiniętych państw. Ich pensje wyraźnie przewyższają średnie wynagrodzenia w gospodarce. Ten fakt stanowi ważny kontekst dla toczącej się debaty publicznej.
Spór o zarobki medyków coraz rzadziej sprowadza się do pytania, czy są one wysokie. Częściej dotyczy tego, jak bardzo dochody różnią się między poszczególnymi krajami oraz jak są rozdzielone wewnątrz samego systemu ochrony zdrowia. To zmiana akcentów w dyskusji, która toczy się od lat.
Zestawienie danych z raportu OECD oraz analiz rynkowych prowadzi do jednoznacznego wniosku — Polska stopniowo zbliża się do zamożniejszych państw Europy, ale wciąż nie zalicza się do ścisłej czołówki pod względem wysokości wynagrodzeń medyków. Realne dochody części specjalistów mogą przy tym znacząco odstawać od oficjalnych statystyk, przez co temat płac pozostaje jednym z najbardziej spornych elementów funkcjonowania krajowej ochrony zdrowia.
źródło: medonet.pl
