Jesienny sezon infekcyjny nie przyniósł jeszcze lekarzom wyraźnej epidemicznej fali, ale w poradniach widać już bardzo różne rozpoznania. Doktor Lidia Stopyra w rozmowie z Medonetem opisuje, że obok RSV, COVID-19, grypy, szkarlatyny czy krupu pojawiają się także choroby przywożone z dalekich wyjazdów, w tym denga oraz chikungunia.
Po urlopie w Tajlandii do Polski wróciła rodzina z małym dzieckiem, u którego poza wakacyjnymi wspomnieniami pojawiły się wysoka gorączka, wysypka i ból brzucha. Na początku dolegliwości mogły wyglądać jak zwykłe zakażenie, jednak badania wskazały dengę. Przebieg choroby nie okazał się ciężki, co było dla dziecka szczęśliwym scenariuszem.
Tajlandia i denga
— Sezon jesienny to okres wzmożonych infekcji, choć na razie, na szczęście, żadnej epidemii nie obserwuję — mówi w rozmowie z Medonetem dr Lidia Stopyra, pediatra. — Najczęściej w gabinetach pojawiają się dzieci z zakażeniami dróg oddechowych, szkarlatyną czy krupem. Nie można też zapominać o RSV, który dla niemowląt i seniorów może stanowić poważne zagrożenie — dodaje. Do lekarzy trafiają także osoby po egzotycznych podróżach, u których rozpoznaje się dengę, chikungunię albo biegunkę podróżnych.
Chłodniejsze dni w Polsce sprawiają, że wielu turystów wybiera kraje z cieplejszym klimatem. Egipt, Tajlandia oraz inne popularne miejsca urlopowe oznaczają jednak nie tylko wypoczynek, lecz także możliwość zetknięcia się z drobnoustrojami, które w Polsce pojawiają się rzadko.
Egipt i tropiki
Doktor Lidia Stopyra potwierdza, że wśród osób zgłaszających się do placówek medycznych są pacjenci wracający z chorobami typowymi dla obszarów tropikalnych. — Niedawno był u nas mały pacjent, u którego wystąpiły wysoka gorączka, dość charakterystyczna wysypka, bóle brzucha oraz objawy ze strony układu oddechowego. Na szczęście zakażenie nie miało ciężkiego przebiegu i nie stanowiło zagrożenia dla życia dziecka — opowiada pediatra.
Specjalistka podkreśla zarazem, że denga nie jest chorobą, którą można bagatelizować. Jej przebieg bywa różny, a szczególne ryzyko wiąże się z następnym zakażeniem innym serotypem wirusa. W takiej sytuacji zwiększa się prawdopodobieństwo ciężkiej postaci, w tym dengi krwotocznej, która może być stanem zagrażającym życiu.
— Wczoraj przyjęliśmy również pacjenta z Egiptu z objawami związanymi z przewodem pokarmowym. W takich przypadkach trzeba brać pod uwagę także patogeny charakterystyczne dla regionów tropikalnych — dodaje dr Stopyra.
Podróż a diagnostyka
Po powrocie z dalekiego urlopu gorączka, wysypka albo problemy żołądkowo-jelitowe powinny skłonić do konsultacji, a nie do przeczekiwania objawów. Dla lekarza istotne jest, w jakim kraju przebywał pacjent oraz kiedy zakończyła się podróż, ponieważ takie dane mogą pomóc w postawieniu rozpoznania.
Choroby przywożone z egzotycznych kierunków stanowią jednak tylko fragment obecnych wyzwań w gabinetach. Na co dzień lekarze widzą przede wszystkim zakażenia charakterystyczne dla miesięcy jesienno-zimowych. — Pojawiają się pojedyncze przypadki grypy, COVID-19, nieżytów przewodu pokarmowego i innych infekcji — mówi pediatra.
Żłobek i przedszkole
Osobną grupę stanowią najmłodsi, którzy od września po raz pierwszy zaczęli chodzić do żłobka albo przedszkola.
— Po raz pierwszy stykają się z powszechnie występującymi wirusami i często przechodzą te infekcje objawowo — wyjaśnia dr Lidia Stopyra.
Podobny obraz widać w relacjach udostępnianych w mediach społecznościowych przez pediatrów. Na profilu Tatapediatra, w cotygodniowym podsumowaniu pracy gabinetu, wymieniane są między innymi krup, szkarlatyna, obturacyjne zapalenia oskrzeli, atypowe zapalenia płuc, zapalenia uszu i spojówek oraz zakażenia układu moczowego.
Tatapediatra i rodzice
Opiekunowie opisują infekcje pojawiające się jedna po drugiej, długo utrzymujący się kaszel oraz wysoką gorączkę. Dla rodzin, których dzieci chodzą do przedszkola, jesień i zima często stają się okresem ciągłego leczenia, krótkich powrotów do placówki i kolejnych zachorowań.
RSV należy do wirusów, które w sezonie infekcyjnym są dla lekarzy szczególnie ważnym sygnałem ostrzegawczym. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH między 1 stycznia a 31 października 2026 r. w Polsce potwierdzono 76067 zakażeń tym wirusem. Typowy zimowy szczyt sezonu jeszcze nie nadszedł.
RSV w Polsce
Zakażenie RSV może przypominać zwykłą infekcję wirusową, ponieważ pojawiają się katar, kaszel, osłabienie oraz stan podgorączkowy. U zdrowych dorosłych zwykle nie jest to duże zagrożenie, ale inaczej wygląda sytuacja u niemowląt, małych dzieci, seniorów oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi.
U najmłodszych zakażenie może prowadzić do zapalenia oskrzelików, czyli najdrobniejszych odcinków dróg oddechowych. Gdy pojawia się obrzęk i gromadzi się wydzielina, przepływ powietrza staje się utrudniony, co może wywoływać świsty, duszność oraz problemy z oddychaniem. Przy ciężkim przebiegu potrzebny bywa pobyt w szpitalu, podawanie tlenu, a czasem leczenie na oddziale intensywnej terapii.
Niemowlęta i seniorzy
Największe ryzyko dotyczy niemowląt, dzieci przed ukończeniem drugiego roku życia, wcześniaków oraz małych pacjentów z chorobami serca i płuc. W rozprzestrzenianiu wirusa znaczenie ma także starsze rodzeństwo, które może przynieść zakażenie do domu z przedszkola albo szkoły.
Dla osób starszych RSV również bywa groźny. U pacjentów z cukrzycą, niewydolnością serca, astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc infekcja może nasilić schorzenie podstawowe, doprowadzić do zapalenia płuc oraz zaburzeń oddychania. Szczególnie duże ryzyko ciężkiego przebiegu występuje u chorych z obniżoną odpornością.
Profilaktyka RSV
Zapobieganie zakażeniom ma przy RSV istotne znaczenie. Dla wybranych grup dorosłych, w tym seniorów oraz kobiet w ciąży, dostępne są szczepionki. Zaszczepienie ciężarnej umożliwia przekazanie dziecku przeciwciał jeszcze przed porodem, dzięki czemu niemowlę zyskuje ochronę w pierwszych miesiącach życia. W profilaktyce RSV u niemowląt stosowane są również przeciwciała monoklonalne.
Osoby starsze coraz częściej wybierają szczepienia przeciw chorobom zakaźnym. Doktor Lidia Stopyra zaznacza, że na tle innych pacjentów seniorzy wypadają pod tym względem dość dobrze. — Trzeba pochwalić seniorów za wyszczepienie. W porównaniu z innymi grupami wiekowymi dobrze korzystają ze szczepień przeciwko grypie i dbają o siebie — mówi pediatra.
Brak szczepień nie jest jednak problemem dotyczącym wyłącznie dzieci. Lekarka zauważa rosnącą liczbę osób, które po skaleczeniu zgłaszają się po profilaktykę przeciwtężcową, bo wcześniej nie realizowały szczepień zgodnie z kalendarzem.
Tężec po zranieniu
— Jeśli pacjent jest szczepiony zgodnie z programem szczepień ochronnych, zazwyczaj nie wymaga dodatkowych działań po zranieniu, choć oczywiście istnieją wyjątki. Natomiast u osób nieszczepionych sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. Musimy podawać szczepionki, a czasem również immunoglobulinę — wyjaśnia pediatra.
Na jeszcze jedno niepokojące zjawisko zwraca uwagę doktor Stopyra. W tym roku do placówek medycznych przychodzi wyraźnie więcej pacjentów po pokąsaniu przez zwierzęta, którzy potrzebują profilaktyki przeciw wściekliźnie.
Wścieklizna po pogryzieniu
— W tym roku mieliśmy znacznie więcej takich pacjentów niż w poprzednich latach. Bywały nawet okresy, kiedy brakowało szczepionek przeciwko wściekliźnie ze względu na dużą liczbę zgłaszających się osób — mówi.
Po pojawieniu się objawów klinicznych wścieklizna jest chorobą niemal zawsze śmiertelną. Z tego powodu szybkie rozpoczęcie właściwego postępowania po możliwym kontakcie z zakażonym zwierzęciem ma kluczowe znaczenie.
Ranę po ugryzieniu albo zadrapaniu przez zwierzę trzeba starannie umyć wodą z mydłem, a następnie pilnie zgłosić się do lekarza. Specjalista oceni zagrożenie, podejmie decyzję o szczepieniu i rozważy, czy konieczne jest podanie immunoglobuliny.
źródło: medonet.pl

