Na Słowacji odnotowano pierwsze przypadki gorączki Q od ponad trzech dekad. Choroba, która jest rzadką zoonozą, wywołała niepokój wśród mieszkańców, zwłaszcza po tym, jak do szpitala trafiło już 11 osób z objawami zapalenia płuc i wysoką gorączką. Czy sytuacja ta może stanowić zagrożenie dla Polski? Zdecydowanie nie ma powodów do niepokoju — uspokaja w rozmowie z Medonetem rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego Marek Waszczewski i tłumaczy, skąd się biorą zachorowania na tę chorobę oraz co warto o niej wiedzieć.
Gorączka Q na Słowacji: co wiemy o sytuacji?
Jak donosi Medonet, pierwsze przypadki gorączki Q odnotowano w szpitalu w Bojnicach, około 150 km od granicy z Polską. W ciągu tygodnia, między 24 a 30 lipca, na oddział pulmonologiczny trafiło dziewięć osób z objawami zapalenia płuc i podwyższonymi próbami wątrobowymi. Liczba pacjentów wzrosła później do jedenastu. Wszystkie osoby pochodziły z jednej wsi – Ráztočno, niedaleko Handlovej.
Początkowe badania nie wykazały obecności znanych infekcji układu oddechowego, co skłoniło lekarzy do przeprowadzenia bardziej szczegółowych analiz. Ostatecznie potwierdzono, że za objawy odpowiedzialna jest bakteria *Coxiella burnetii*, wywołująca gorączkę Q. Lokalne służby sanitarne oraz naukowcy z Biomedycznego Centrum Słowackiej Akademii Nauk prowadzą intensywne dochodzenie w celu ustalenia źródła zakażenia.
Czy Polacy powinni się martwić? Eksperci rozwiewają wątpliwości
Mimo że sytuacja na Słowacji budzi niepokój, polscy eksperci uspokajają. — Gorączka Q to choroba odzwierzęca, która bardzo rzadko przenosi się na człowieka, a jeszcze rzadziej między ludźmi. W Polsce praktycznie nie notujemy przypadków zachorowań — mówi w rozmowie z Medonetem Marek Waszczewski, rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego.
Jak wyjaśnia ekspert, gorączka Q najczęściej dotyka osoby mające bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami, np. pracowników gospodarstw rolnych. W Polsce przypadki tej choroby są niezwykle rzadkie – od początku roku do końca lipca 2025 roku zarejestrowano jedynie jeden przypadek.
— Zwierzęta hodowlane w Polsce są objęte ścisłym nadzorem weterynaryjnym, co minimalizuje ryzyko rozprzestrzeniania się choroby. Nawet jeśli na Słowacji pojawiło się ognisko, prawdopodobnie wynika to z kontaktu z konkretnym, chorym zwierzęciem — dodaje Waszczewski.
Gorączka Q – co to za choroba?
Gorączka Q to choroba zakaźna wywoływana przez bakterię *Coxiella burnetii*. Zakażenie najczęściej następuje poprzez kontakt z wydalinami zakażonych zwierząt, wdychanie skażonego powietrza lub ukąszenie kleszcza. Choroba może przebiegać bezobjawowo, ale jeśli daje o sobie znać, to najczęściej przypomina grypę. Typowe objawy to:
- wysoka gorączka,
- dreszcze,
- wysoka gorączka utrzymująca się przez 1–2 tygodnie,
- silny ból głowy, często ze światłowstrętem,
- bóle mięśni i stawów,
- suchy kaszel i objawy infekcji dróg oddechowych,
- zapalenie płuc (nawet atypowe),
- ogólne osłabienie, dreszcze, uczucie rozbicia,
- nudności, wymioty, biegunka (rzadziej),
- w niektórych przypadkach – zapalenie wątroby z powiększeniem i bolesnością wątroby,
- rzadko – zapalenie mięśnia sercowego, wsierdzia, a nawet mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych,
- bóle mięśni i stawów,
- suchy kaszel,
- bóle głowy,
- zmęczenie,
- objawy zapalenia płuc.
Okres inkubacji wynosi zwykle od 2 do 3 tygodni, choć może się wydłużyć nawet do 40 dni. W większości przypadków choroba dobrze reaguje na leczenie antybiotykami, ale w postaci przewlekłej może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie wsierdzia czy uszkodzenie wątroby.
Sytuacja na Słowacji: mieszkańcy wsi Ráztočno są zaniepokojeni
Mieszkańcy wsi Ráztočno, skąd pochodzą wszyscy zakażeni, są zaniepokojeni brakiem jasnych informacji na temat źródła zakażenia. Burmistrz wsi, Jana Radovská, podkreśla, że nie chce przekazywać uspokajających komunikatów bez oficjalnych danych od ekspertów. — Nie mam pojęcia, jak postąpić. Do tej pory nie otrzymałam żadnej informacji na papierze, ani ze szpitala, ani z działu higieny. Poradzono mi jedynie, żebym zachowała spokój i nie siała paniki w wiosce — mówi Radovská w rozmowie z lokalnym portalem myhornanitra.sme.sk.
Co mogło być źródłem zakażenia?
Śledztwo w sprawie źródła zakażenia trwa. Pod uwagę brane są różne scenariusze, w tym kontakt z chorymi zwierzętami. W okolicy prowadzone są kontrole hodowli zwierząt, a eksperci przypominają, że okres inkubacji gorączki Q może trwać nawet do trzech tygodni, co oznacza, że możliwe są kolejne przypadki zachorowań.
źródło: medonet.pl
