Chociaż kleszcze nie widzą ani nie słyszą, potrafią doskonale wykorzystać swoje przystosowania, by znaleźć żywiciela. Największe ryzyko spotkania tych pajęczaków występuje podczas spacerów po łąkach, parkach oraz w lasach, zwłaszcza tych, gdzie dominują drzewa liściaste lub mieszane. Często pojawia się pytanie, czy kleszcze mogą spaść na człowieka z wysokości, na przykład z drzewa. Odpowiedź, jak informuje Medonet, jest jednoznaczna: kleszcze nie mają zdolności latania ani skakania, a zagrożenie ze strony tych pasożytów znajduje się znacznie bliżej ziemi, niż wielu osobom się wydaje.
Wbrew powszechnym przekonaniom, kleszcze nie są wyposażone w skrzydła i nie potrafią przemieszczać się w powietrzu. Nie mają także możliwości, by zeskakiwać na ludzi z gałęzi drzew, choć taki mit powraca regularnie. Najczęściej do kontaktu z kleszczem dochodzi w sytuacji, gdy człowiek przechodzi przez zarośla lub trawy i dotyka roślinności. Z tego powodu ukąszenia tych pajęczaków najczęściej pojawiają się na nogach, w okolicach kolan, pachwin oraz na dolnych partiach ciała. Po przedostaniu się na skórę, kleszcz może jednak przemieścić się w poszukiwaniu miejsca, gdzie naskórek jest cieńszy i lepiej ukrwiony.
Sposób, w jaki kleszcze oczekują na swojego żywiciela, określany jest jako questing. Pajęczak wspina się na źdźbło trawy, liść lub niską roślinę, po czym wyciąga przednie odnóża i pozostaje w gotowości. Reaguje na bodźce takie jak ciepło, ruch, wydychany przez zwierzęta i ludzi dwutlenek węgla oraz substancje chemiczne świadczące o obecności potencjalnego żywiciela.
Według badań opublikowanych w czasopiśmie "Ticks and Tick-borne Diseases", kleszcze z rodzaju Ixodes mogą oczekiwać na żywiciela na różnych poziomach roślinności, jednak nie oznacza to, że przebywają na dużych wysokościach. W praktyce najważniejsze są dolne i średnie partie roślin, z którymi człowiek lub zwierzę mają bezpośredni kontakt podczas przemieszczania się.
Najłatwiej o kontakt z kleszczem w miejscach, gdzie ubranie lub skóra dotykają roślinności, a niekoniecznie w głębi lasu. Naukowcy podkreślają, że wysokość, na której kleszcz oczekuje na żywiciela, zależy od tego, jakie zwierzęta najczęściej spotyka w danym środowisku. Część osobników pozostaje bardzo blisko ziemi, wśród ściółki i najniższych partii roślin. Z tego względu, zamiast obawiać się kleszczy spadających z drzew, warto pamiętać, że ochrona powinna zaczynać się od odpowiedniego zabezpieczenia nóg, butów i skarpet.
W ostatnim czasie coraz wyraźniej widać, że problem kleszczy nie ogranicza się wyłącznie do terenów dzikich. Analizy dotyczące rozprzestrzeniania się tych pajęczaków wskazują, że istotną rolę odgrywają warunki środowiskowe, obecność odpowiednich żywicieli oraz lokalny mikroklimat. Dla osób spędzających czas na świeżym powietrzu oznacza to, że ryzyko spotkania kleszcza może pojawić się nawet w pobliżu domu.
Popularny mit o kleszczach spadających z drzew może wydawać się nieszkodliwy, jednak w rzeczywistości odwraca uwagę od skutecznych sposobów ochrony. Skupienie się wyłącznie na unikaniu gałęzi nad głową sprawia, że łatwo przeoczyć zagrożenie znajdujące się przy ziemi, gdzie ryzyko kontaktu z kleszczem jest największe.
Jak czytamy w Medonecie, znaczenie ochrony przed kleszczami wynika z faktu, że mogą one przenosić groźne choroby, takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Chociaż prawdopodobieństwo zakażenia zależy od wielu czynników, kluczowe pozostaje szybkie wykrycie i usunięcie pasożyta oraz stosowanie środków zapobiegających ukąszeniom. Jakie miejsca lubią kleszcze?
- wysokie trawy,
- zarośla i obrzeża ścieżek,
- miejsca z wilgotną ściółką i gęstą roślinnością,
- ogrody, działki i tereny przydomowe,
- okolice, po których poruszają się psy, koty i dzikie zwierzęta.
Najskuteczniejszą metodą ochrony nie jest jedynie obalanie mitów, lecz zmiana codziennych przyzwyczajeń. Kleszcze nie spadają z wysokości ani nie nadlatują, lecz cierpliwie wyczekują w niskiej roślinności na okazję, gdy człowiek przejdzie tuż obok. Jak się chronić, co może pomóc?
- długie spodnie i zakryte obuwie podczas spaceru wśród traw i zarośli,
- stosowanie repelentów zgodnie z instrukcją,
- zmiana ubrania i oglądanie skóry po powrocie do domu,
- sprawdzanie dzieci i zwierząt po pobycie na zewnątrz,
- ostrożność nie tylko w lesie, ale też w ogrodzie i parku.
źródło: medonet.pl
