Styl życia, codzienna dieta oraz stan mikrobioty mają kluczowe znaczenie dla zdrowia skóry — zaniedbania w tych obszarach prowadzą do coraz powszechniejszych problemów dermatologicznych. Najczęściej zgłaszane przez Polaków dolegliwości to łupież, opryszczka oraz trądzik, a wczesne wykrycie poważniejszych zmian, takich jak czerniak, znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Polacy żyją coraz dłużej, ale na choroby zapadają szybciej niż kiedyś. Skóra, będąca naturalną barierą ochronną organizmu, odgrywa istotną rolę nie tylko w utrzymaniu integralności tej ochrony, ale również w tempie starzenia się całego ciała. W Medonecie dr Edyta Adamczyk-Kutera, lekarz medycyny estetycznej, zwraca uwagę, że pielęgnacja skóry to nie tylko kwestia wyglądu, lecz przede wszystkim zdrowia i profilaktyki przeciwstarzeniowej. Według niej, starzenia nie da się zatrzymać, jednak odpowiednia troska może sprawić, że będzie ono przebiegać w zdrowiu, pozwalając na dłuższą niezależność fizyczną i psychiczną. Dr Adamczyk-Kutera podkreśla, że wszystko jest ze sobą powiązane, a styl życia, dieta i mikrobiota bezpośrednio oddziałują na kondycję skóry.
Z danych Raportu Zdrowia Skóry wynika, że choć większość Polaków deklaruje przesypianie od sześciu do ośmiu godzin na dobę, prawie jedna trzecia śpi krócej. Tylko nieco ponad połowa unika fast foodów i słodzonych napojów, a zaledwie 38 proc. spożywa pięć porcji warzyw i owoców dziennie. Większość badanych stara się ograniczać alkohol i nie pali, jednak jedynie 44 proc. uważa, że ich skóra jest zdrowa.
Cytowana przez Medonet prof. Joanna Bogusławska, biolog molekularny, wyjaśnia, że kondycja skóry zależy zarówno od czynników wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Jej zdaniem, odwodnienie, zła dieta czy brak snu zaburzają mikrobiotę, a niewłaściwa pielęgnacja, w tym nadmierne złuszczanie naskórka, może otwierać drogę patogenom i prowadzić do stanów zapalnych. Podkreśla także, że mikrobiota jelitowa, która "lubi" błonnik i nieprzetworzoną żywność, odgrywa kluczową rolę w dobrostanie całego organizmu. Nadmiar alkoholu, cukru, brak snu oraz wysoki poziom stresu prowadzą do zaburzenia równowagi mikroorganizmów, co sprzyja stanom zapalnym.
Wdrażanie zdrowych nawyków, jak wskazuje dr Adamczyk-Kutera, wymaga zrozumienia, jak wiele zależy od samego pacjenta. Przypomina, że lekarz pełni funkcję przewodnika, a wspólna praca nad zmianą stylu życia bywa trudna, ponieważ wymaga uświadomienia sobie konieczności zmiany. Zwraca uwagę, że czytanie etykiet produktów spożywczych może być pierwszym krokiem do zdrowszego odżywiania.
Skóra, jak zauważa dr Adamczyk-Kutera, odzwierciedla to, co dzieje się w organizmie. Trądzik, powszechny wśród młodzieży, jest dziś uznawany za zespół metaboliczny mieszka włosowego, który reaguje na dietę i stres. Coraz częściej pacjenci skarżą się również na samotność i rozluźnienie więzi społecznych, co dodatkowo wpływa na stan skóry. Zdaniem rozmówczyni Medonetu, uświadamianie pacjentom powiązań pomiędzy stylem życia a zdrowiem skóry przynosi efekty, bo zmiana nawyków staje się kwestią troski o cały organizm.
Raport pokazuje, że 43 proc. Polaków zmaga się z łupieżem, 36 proc. z opryszczką, a 35 proc. z trądzikiem. Co czwarty badany zgłasza swędzenie skóry przynajmniej raz w miesiącu. Prof. Bogusławska tłumaczy, że swędzenie może być sygnałem zaburzenia mikrobioty skórnej, a brak bakterii produkujących ceramidy osłabia barierę ochronną skóry. Trądzik i łupież często wynikają z przewagi patogenów nad pożytecznymi bakteriami, co prowadzi do stanów zapalnych.
Dr Adamczyk-Kutera zauważa, że zaburzenia bariery skórnej objawiają się nie tylko zmianami wyglądu, ale też zaburzeniem pH i nawilżenia. Zwraca uwagę, że bakterie jelitowe mogą wpływać na procesy zachodzące w skórze, a nadmierne stosowanie emolientów lub zbyt częste mycie głowy niszczy warstwę ochronną, sprzyjając powstawaniu łupieżu. Jej zdaniem, odpowiednia pielęgnacja, wsparcie mikrobioty jelitowej probiotykami oraz właściwa dieta mają ogromne znaczenie dla zdrowia skóry i całego organizmu.
Z raportu wynika również, że aż 69 proc. Polaków zauważa u siebie zmiany skórne, jednak 39 proc. nigdy nie było u dermatologa na badaniu dermatoskopowym, mimo istniejących problemów. Jedna czwarta badanych przyznaje, że obawia się wizyty u dermatologa i nigdy się na nią nie zdecydowała. Dr Adamczyk-Kutera wyjaśnia, że przyczyną są brak świadomości, ograniczona dostępność, lęk i brak czasu. Zwraca uwagę, że choć Polska ma jedną z najniższych zachorowalności na nowotwory skóry w Europie, późne rozpoznanie sprawia, że więcej pacjentów umiera niż na Zachodzie. Jej zdaniem, kluczowe jest upowszechnianie wiedzy, poprawa dostępu do badań oraz regularne kontrole dermatoskopowe.
Ekspertka podkreśla, że kontrola powinna obejmować nie tylko znamiona na skórze, ale także paznokcie i skórę głowy, które często są pomijane. Przypomina, że oglądanie całego ciała może uratować życie.
źródło: medonet.pl
