Pseudoefedryna, obecna w wielu lekach na katar i kaszel, jest dostępna bez recepty, co dla wielu pacjentów oznacza łatwy dostęp do preparatów łagodzących objawy infekcji. Jednak niewłaściwe stosowanie tej substancji może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Farmaceutka Angelika Talar-Śpionek wyjaśnia w rozmowie z Medonetem, jakie błędy popełniają najczęściej pacjenci i jakie mogą być skutki przedawkowania.
Pseudoefedryna jest szeroko stosowana w preparatach przeznaczonych na katar i zatkany nos, zarówno tych wydawanych na receptę, jak i dostępnych bez niej. Właśnie ta łatwa dostępność bywa przyczyną problemów — wielu pacjentów decyduje się na samodzielne przyjmowanie leków, nie zasięgając wcześniej porady specjalisty. Według farmaceutki Angeliki Talar-Śpionek cytowanej przez Medonet, substancja ta wykazuje działanie obkurczające na naczynia krwionośne błon śluzowych nosa, ale jako sympatykomimetyk pobudza również układ współczulny, co może skutkować przyspieszeniem akcji serca, wzrostem ciśnienia krwi oraz pobudzeniem. Specjalistka podkreśla, że przedawkowanie pseudoefedryny niesie ze sobą ryzyko wystąpienia takich objawów jak nadmierne pobudzenie, niepokój, drżenie rąk, szybkie bicie serca, podwyższone ciśnienie, zawroty głowy czy bezsenność. W poważniejszych przypadkach mogą pojawić się zaburzenia rytmu serca, drgawki, a nawet powikłania zagrażające życiu.
Choć sprzedaż leków zawierających pseudoefedrynę w ostatnim miesiącu nieco spadła, nadal utrzymuje się na wysokim poziomie — przekazuje farmaceutka z portalu gdziepolek.pl. Warto zaznaczyć, że większość tych preparatów to leki dostępne bez recepty. Według danych, średni miesięczny obrót na jedną aptekę w Polsce przekracza 5 tys. zł, z czego ponad 5 tys. zł pochodzi ze sprzedaży leków na receptę.
Stosując leki na przeziębienie, pacjenci powinni zwracać szczególną uwagę na zalecane dawkowanie i czas trwania terapii. Przekraczanie tych zaleceń lub łączenie kilku preparatów o podobnym składzie może znacząco zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Farmaceutka tłumaczy, że częstym błędem jest jednoczesne stosowanie kilku leków OTC, które nieświadomie zawierają te same substancje czynne, takie jak pseudoefedryna czy paracetamol. Typowy scenariusz to przyjmowanie saszetek na przeziębienie, tabletek przeciwgorączkowych i preparatu “na zatoki”. Zwraca też uwagę na dekstrometorfan — składnik syropów przeciwkaszlowych, który w zalecanych dawkach jest bezpieczny, natomiast w większych ilościach wykazuje działanie psychoaktywne i bywa wykorzystywany rekreacyjnie.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku dzieci. Farmaceutka wskazuje, że podawanie leków przeznaczonych dla dorosłych, nawet w zmniejszonych dawkach, jest ryzykowne, a środki przeciwkaszlowe o działaniu ośrodkowym często nie są zalecane dla najmłodszych. W przypadku dzieci lepiej sięgać po objawowe, bezpieczne metody, takie jak roztwory soli morskiej do nosa, nawilżanie powietrza, odpowiednie nawodnienie oraz jednoskładnikowe leki przeciwgorączkowe, np. paracetamol lub ibuprofen, w dawkach dostosowanych do wieku.
Farmaceutka radzi, by w leczeniu kataru u dorosłych wybierać miejscowe leki obkurczające naczynia, zamiast preparatów ogólnoustrojowych, a także uważnie czytać składy leków, by unikać dublowania substancji czynnych. U dzieci rekomenduje bezpieczne, jednoskładnikowe preparaty oraz metody objawowe.
Obostrzenia dotyczące leków z pseudoefedryną obowiązują w całej Polsce. Farmaceutka podkreśla, że rola specjalisty w bezpiecznym stosowaniu leków jest kluczowa. Farmaceuta nie tylko wydaje lek, ale powinien dopytać, dla kogo jest przeznaczony, jak długo będzie stosowany oraz jakie inne preparaty przyjmuje pacjent. Może również odmówić sprzedaży leku z pseudoefedryną osobom poniżej 18. roku życia. Jak zaznacza Angelika Talar-Śpionek, leki OTC zawierające pseudoefedrynę, kodeinę czy dekstrometorfan podlegają ograniczeniom wynikającym z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Pacjent może kupić jednorazowo tylko jedno opakowanie, a sprzedaż odbywa się wyłącznie w aptece stacjonarnej — nie ma możliwości zakupu przez internet z dostawą do domu. Farmaceuta ma prawo odmówić wydania leku w przypadku podejrzenia nadużycia, próby obejścia limitów, zastosowania pozamedycznego lub przy podawaniu dzieciom i osobom z przeciwwskazaniami zdrowotnymi.
źródło: medonet.pl
